Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα και ο ύπνος

Δεδομένων των προβλημάτων με τα υπνωτικά, οι ιατροί επιστήμονες διερευνούν άλλους τρόπους βελτίωσης του ύπνου, στοχεύοντας στο ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ). Ως ο κύριος ομοιοστατικός ρυθμιστής της ανθρώπινης φυσιολογίας, το ΕΚΣ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον κύκλο ύπνου-αφύπνισης και σε άλλες κιρκάδιες διαδικασίες.
Ο Ιταλός επιστήμονας Vicenzo DiMarzo συνοψίζει την ευρεία ρυθμιστική λειτουργία του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος στη φράση “Φάε, κοιμήσου, χαλάρωσε, προστάτεψε και ξέχασε”.

Το πώς αποκοιμιόμαστε, παραμένουμε κοιμισμένοι, αφυπνιζόμαστε και παραμένουμε ξύπνιοι είναι μέρος εσωτερικής βιολογικής διαδικασίας που ρυθμίζεται από τους κυκλικούς μας ρυθμούς και το ενδοκανναβινοειδές μας σύστημα. Οι κυκλικοί ρυθμοί διέπουν ποικιλία δράσεων στο σώμα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ορμονών, του καρδιακού ρυθμού, του μεταβολισμού, και πότε να κοιμηθούμε και να ξυπνήσουμε.

Είναι σαν να έχουμε ένα εσωτερικό βιοχημικό χρονοδιακόπτη ή ρολόι που παρακολουθεί την ανάγκη μας για ύπνο, καθοδηγεί το σώμα να κοιμηθεί και κατόπιν επηρεάζει την ένταση του ύπνου. Αυτός ο βιολογικός μηχανισμός επηρεάζεται από εξωτερικές δυνάμεις όπως το ταξίδι, τα φάρμακα, η τροφή, το ποτό, το περιβάλλον, το στρες και άλλα.

Υπάρχει το βασικό ερώτημα: Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα ρυθμίζει την εμπειρία μας με τους κυκλικούς ρυθμούς ή το αντίστροφο;
Τα αποδεικτικά στοιχεία μιας ισχυρής σχέσης μεταξύ των δύο παρατηρούνται στις διακυμάνσεις του ανανταμιδίου και της 2-AG (ενδοκανναβινοειδή μόρια του ίδιου του εγκεφάλου) κατά τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης, μαζί με τα μεταβολικά ένζυμα που δημιουργούν και διασπούν αυτές τις ενδογενείς ενώσεις κανναβινοειδών.

Το ανανταμίδιο υπάρχει στον εγκέφαλο σε υψηλότερα επίπεδα τη νύχτα και συνεργάζεται με τους ενδογενείς νευροδιαβιβαστές ελαιαμίδιο και αδενοσίνη για τη δημιουργία ύπνου. Αντίθετα, η 2AG είναι υψηλότερη κατά τη διάρκεια της ημέρας, γεγονός που υποδηλώνει ότι εμπλέκεται στην προώθηση της εγρήγορσης.

Ο εξαιρετικά πολύπλοκος κύκλος ύπνου-αφύπνισης οδηγείται από ποικιλία νευροχημικών και μοριακών οδών. Τόσο το ανανταμίδιο όσο και η 2ΑG ενεργοποιούν τους υποδοχείς κανναβινοειδών CB1 που είναι συγκεντρωμένοι στο κεντρικό νευρικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη ρύθμιση του ύπνου.

Οι υποδοχείς CB1 ρυθμίζουν την απελευθέρωση του νευροδιαβιβαστή έτσι ώστε να πληροφορεί προς τα πίσω για υπερβολική νευρωνική δραστηριότητα, μειώνοντας έτσι το άγχος, τον πόνο και την φλεγμονή. Η έκφραση του υποδοχέα CB1 είναι συνεπώς ένας βασικός παράγοντας για τη ρύθμιση της ομοιόστασης του ύπνου.

Αυτό δεν συμβαίνει, ωστόσο, σε σχέση με τον CB2, τον υποδοχέα κανναβινοειδών που εντοπίζεται κυρίως στα ανοσοκύτταρα, στο περιφερικό νευρικό σύστημα και στον μεταβολικό ιστό. Ενώ η έκφραση του υποδοχέα CB1 αντικατοπτρίζει τους κυκλικούς κιρκάδιους ρυθμούς, δεν έχουν περιγραφεί τέτοιες διακυμάνσεις για τον υποδοχέα CB2.

Η πρόκληση της μελέτης και θεραπείας των διαταραχών του ύπνου περιπλέκεται από το γεγονός ότι οι διαταραχές ύπνου είναι σύμπτωμα πολλών χρόνιων ασθενειών. Σε πολλές περιπτώσεις, ο κακός ύπνος οδηγεί σε χρόνιες ασθένειες και η χρόνια ασθένεια συνεπάγεται πάντα υποκείμενη ανισορροπία ή δυσλειτουργία του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος. Παρόλο που έχουμε ακόμα πολλά να μάθουμε για τη σχέση μεταξύ ΕΚΣ και κιρκάδιων ρυθμών, είναι σαφές ότι ο επαρκής ποιοτικός ύπνος είναι κρίσιμο συστατικό στοιχείο της αποκατάστασης και διατήρησης της υγείας του ατόμου.

H CBD βελτιώνει τον ύπνο σε άτομα που έχουν άγχος.

Σε υψηλότερες δόσεις δρα κατευναστικά και εξασφαλίζει ύπνο βαθύ και αναζωογονητικό.

Σε αντίθεση με την τετραϋδροκανναβινόλη (THC) – η οποία είναι υπεύθυνη για την ευφορία με τη χρήση της κάνναβης – η CBD δεν προκαλεί οιαδήποτε μεθυστικά ή ψυχοτροπικά αποτελέσματα. Συνηθέστερα χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στο άγχος, στην κατάθλιψη, στις κρίσεις, στην αρθρίτιδα, στον χρόνιο πόνο και σε άλλες καταστάσεις. Τελευταία αυξάνει η δημοτικότητα της ως νοοτροπική[3].

Η CBD φαίνεται να είναι μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα βοήθεια στον ύπνο για τους ανθρώπους που υποφέρουν από επίμονη ανησυχία. Δεν προκαλεί υπνηλία, αλλά, μειώνοντας το άγχος, κάνει ευκολότερο να αποκοιμηθούμε και να παραμείνουμε κοιμισμένοι.

Οι αγχώδεις σκέψεις είναι από τις κύριες αιτίες αϋπνίας και άλλων προβλημάτων με τον ύπνο. Η CBD αποδείχθηκε ότι μειώνει το άγχος με πολλαπλούς μηχανισμούς:

Αλληλεπιδρώντας με τον υποδοχέα της σεροτονίνης 5-ΗΤ1Α ο οποίος ως γνωστόν ρυθμίζει την διάθεση, το στρες και το συναίσθημα και
Ωθώντας την ανάπτυξη νέων νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο των ενηλίκων.
Επιπλέον, η CBD λειτουργεί ως ηρεμιστικό όταν λαμβάνεται σε υψηλότερες δόσεις (100+ mg). Έτσι κάνει ευκολότερο το αποκοίμισμα και την παραμονή στον ύπνο, εξασφαλίζοντας βαθύ και αναζωογονητικό ύπνο. Λόγω των αναλγητικών ιδιοτήτων της βοηθά στον ύπνο ατόμων που υποφέρουν από χρόνιο πόνο, π.χ από αρθρίτιδες και άλλες φλεγμονώδεις νόσους.

Η δόση για τον ύπνο :

Ερευνητικές μελέτες χρησιμοποίησαν δόσεις από 15mg έως 600mg CBD (3 σταγόνες διαλύματος 10% ελαίου CBD έως 50 σταγόνες διαλύματος 24% CBD).

Δόσεις 20-50mg φαίνεται να λειτουργούν καλύτερα για προβλήματα ύπνου λόγω άγχους, ενώ δόσεις άνω των 100mg επιδρούν ηρεμιστικά.

Δόση CBD 15mg και άνω για ύπνο.